Een schachtsluis is een sluis met zeer groot verval, waarbij het benedenhoofd een gesloten geheel, met daarin, als een soort poort, de doorvaartopening, vormt. De benedendeuren sluiten deze opening in hun geheel waterdicht af. Er zit dan een groot verschil tussen de hoogte van de drempel. Bij het afschutten in een schachtsluis is de drempel van de bovendeur opvallend hoog. De sluizen van Klein Ternaaien zijn bijvoorbeeld alle 4 schachtsluizen.

Sluis Born in het Julianakanaal heeft drie schachtsluizen, de sluizen van Maasbracht hebben een iets groter verval, maar zijn geen schachtsluizen.